Amsterdamsestraatweg 5 | 1411 AW Naarden | +31 (0)35 7370258 | STEL EEN VRAAG | NL EN DE

Maatschap & VOF

Personenvennootschappen

De maatschap en de vennootschap onder firma (VOF) zijn samenwerkingsvormen voor ondernemers waarbij de samenwerking is vastgelegd in een contract (overeenkomst). Een variant hierop is de commanditaire vennootschap (CV). Deze rechtsvormen noemen juristen “personenvennootschappen”. De personenvennootschappen maakt dus onderdeel uit van het contractenrecht.


Maatschap

De maatschap heeft in de wet een meer uitgewerkte regeling; het is een van de zgn. “benoemde contracten”. Die wettelijke regeling is echter veel minder uitvoerig dan die van bijvoorbeeld de huurovereenkomst of de arbeidsovereenkomst. Dat betekent, dat er ook meer aan de contractsvrijheid is overgelaten.
De wetgever is er bij de maatschap vanuit gegaan dat deze meer geschikt is voor beroepsbeoefenaren zoals artsen, advocaten, accountants, fysiotherapeuten enzovoort. De maatschap is niet zozeer bedoeld voor commerciële activiteiten. Toch wordt de maatschap steeds vaker ook in grotere, meer commerciële organisaties gebruikt.
De maatschap kan niet alleen worden aangegaan door natuurlijke personen, maar kan evengoed worden gesloten tussen rechtspersonen zoals een aantal B.V.’s.


Openbare maatschap en stille maatschap

Omdat de wettelijke regeling van de maatschap erg summier is, is in de rechtspraak nadere invulling gegeven aan deze contractsvorm. Er wordt onderscheiden tussen een stille maatschap en een openbare maatschap. Een stille maatschap is niet naar buiten toe gericht: er wordt niet per se onder één naam opgetreden. Een openbare maatschap heeft zoals de naam al zegt een meer openbaar en naar buiten gericht karakter. In de rechtspraak is daarom ook aanvaard dat een openbare maatschap onder de naam van de maatschap kan worden gedagvaard en in rechte op kan treden.
Juridisch gezien is de maatschap echter niet een zelfstandige juridische entiteit. De maatschap heeft geen rechtspersoonlijkheid, zoals een B.V.. De maten zijn extern ook niet hoofdelijk aansprakelijk, maar slechts ieder voor een evenredig deel.


VOF

De VOF is in feite een bijzondere variant van de maatschap, die wel bedoeld is om commercieel gebruikt te worden. Bij de VOF wordt uit de aard der zaak onder één naam – de zgn. “firmanaam” – naar buiten opgetreden. Waar de maatschap vooral bedoeld is voor het uitoefenen van een beroep wordt de VOF bedoeld voor het uitoefenen van een bedrijf. Het onderscheid tussen beroep en bedrijf doet echter wat ouderwets aan.
Bij de VOF worden de vennoten net als bij de maatschap persoonlijk verbonden voor de schulden van de VOF. Het verschil met de maatschap is echter dat zij niet pro rato, maar hoofdelijk voor het geheel aansprakelijk zijn.

Commanditaire vennootschap

De CV is als gezegd een variant van de VOF. Bij de commanditaire vennootschap zijn er één of meer beherende vennoten en één of meer commanditaire vennoten. De beherende vennoten hebben dezelfde positie als de vennoten van een VOF. De commanditaire vennoot heeft een rol, die vergelijkbaar is met een aandeelhouder bij kapitaalvennootschap. Zijn betrokkenheid en aansprakelijkheid blijft beperkt tot de inbreng van het kapitaal. Hij mag zich ook niet met het beheer en de vertegenwoordiging van de CV bezighouden. Doet hij dat wel, dan heeft dat tot gevolg dat hij de positie van beherend vennoot verkrijgt en daarmee zelf aansprakelijk wordt.
Verschillen met de kapitaalvennootschap

Persoonlijke aansprakelijkheid

De besloten vennootschap (“B.V.”) en de naamloze vennootschap (“N.V.”) zijn de zogenaamde kapitaalvennootschappen. Zij verschillen van de maatschap en de VOF doordat zij rechtspersoonlijkheid bezitten. Zij zijn zelfstandig drager van rechten en verplichtingen en de aandeelhouders die de kapitaalvennootschap oprichten zijn niet persoonlijk aansprakelijk voor de verplichtingen van de BV of NV. Ook de bestuurders zijn niet persoonlijk voor die kapitaalvennootschappen aansprakelijk. Zij zijn slechts vertegenwoordigers die binnen hun vertegenwoordigingsbevoegdheid namens de BV of NV rechtshandelingen kunnen verrichten. Het vermogen van de BV of NV behoort dus ook niet tot hun eigen persoonlijke vermogen. De aandeelhouders hebben slechts indirect deel in het vermogen via de aandelen.

Besluitvorming

Een ander verschil is, dat de besluitvorming bij een maatschap of VOF niet bij meerderheid van stemmen kan plaatsvinden (tenzij dat contractueel is vastgelegd). Voor iedere handeling zal iedere maat of vennoot mee moeten werken. Bij de BV en NV kan daarentegen juist bij meerderheid van stemmen worden beslist en ligt de beslissingsbevoegdheid primair bij het bestuur.


Einde van de maatschap of VOF

Bij de personenvennootschappen is de samenwerking sterk gebonden aan de persoon van de maat of vennoot. Wanneer deze de overeenkomst opzegt of wanneer een van de partners overlijdt, dan eindigt daardoor in beginsel de overeenkomst en daarmee de maatschap of VOF. Kapitaalvennootschappen hebben daarentegen in beginsel het eeuwige leven.
Met het oog hierop worden in maatschapscontracten dikwijls ook verblijvend en voortzettingsbedingen opgenomen, die bedoeld zijn om te voorkomen dat de onderneming wordt ontbonden en moet worden vereffend en kan worden voortgezet door de partners die niet uittreden.


Advies over de juridische structuur

DV Advocatuur kan adviseren over de gewenste structuur van een onderneming en bij het opstellen van contracten voor het oprichten van een maatschap of VOF. Voor de oprichting van een kapitaalvennootschap is een notariële akte en dus medewerking van een notaris noodzakelijk.


Geschillen binnen maatschap of VOF

DV Advocatuur heeft daarnaast ruime ervaring in de advisering bij geschillen binnen de maatschap of VOF dan wel bij het voeren van procedures over dergelijke geschillen.